Machiel van Zanten

freelance journalist, tekstschrijver, eindredacteur

Tineke Strik: ‘Samenwerking verbreedt onze onderzoekshorizon’

Managementwetenschappers werken binnen het onderzoeksspeerpunt Europeanisering steeds vaker samen met juristen. Een van hen is mr. dr. Tineke Strik van het Centrum voor Migratierecht. “Onze interdisciplinaire aanpak is niet alleen in wetenschappelijk opzicht, maar ook voor opdrachtgevers een verrijking.”

“Het leuke van Europees onderzoek is dat je zoveel kunt leren van de situatie in andere landen”, zegt Tineke Strik. Ze doet vergelijkend onderzoek naar Europese richtlijnen op het gebied van gezinshereniging, asielprocedures en migranten van buiten de EU die langdurig in een lidstaat verblijven. “Ik kijk vooral hoe Europese regels in de verschillende lidstaten zijn geïmplementeerd en hoe ze in de praktijk uitpakken.”

Zo heeft Strik een groot vergelijkend onderzoek gedaan naar integratietests in verschillende lidstaten. Mensen van buiten de EU die zich in Nederland willen vestigen, bijvoorbeeld in het kader van gezinshereniging, moeten cursussen volgen en een test afleggen om te laten zien dat ze voldoende van ons land weten. “Die tests zijn jaren geleden in Nederland bedacht en inmiddels door zes andere lidstaten overgenomen. Maar terwijl de tests steeds belangrijker werden, was niet duidelijk wat voor effect ze hadden.”

Stem voor migranten

De aangeboden cursussen zijn nuttig, zo blijkt uit Striks onderzoek, maar de tests leiden tot uitsluiting van groepen die juist extra ondersteuning nodig hebben, zoals ouderen, laagopgeleiden en getraumatiseerde vluchtelingen. Strik: “Hoewel het overheidsbeleid formeel gericht is op integratie, voorkomen de tests dat bepaalde groepen zich kunnen settelen. Ze blijven lang onzeker over hun verblijfsstatus, waardoor ze niet snel een band opbouwen met hun nieuwe vaderland. Mijn aanbeveling is daarom: als je de tests gebruikt, kijk dan ook naar de individuele omstandigheden van mensen en koppel de uitkomst niet aan een verblijfsrecht.”

Zulke onderzoeksresultaten hebben volgens Strik direct invloed op de samenleving. “We geven migranten een stem door te laten zien wat er in de praktijk gebeurt. Met onze kennis kan de discussie over migratie beter worden gevoerd, niet alleen op Europees niveau, maar ook op dat van de lidstaten en NGO’s. Daarnaast zie ik dat de richtlijnen die de Europese Commissie schrijft voor de tests, mede zijn beïnvloed door onze bevindingen.”

Verrijking

De juristen van het Centrum voor Migratierecht werken binnen het speerpunt Europeanisering steeds nauwer samen met managementwetenschappers. Strik: “Voor mijn proefschrift had ik bijvoorbeeld informatie nodig over politicologische theorieën. Daarvoor heb ik met succes aangeklopt bij twee politicologen. Het speerpunt moet leiden tot een hecht netwerk, zodat mensen elkaar snel vinden en het eenvoudiger wordt om interdisciplinair onderzoek te doen.”

Samenwerking zal leiden tot verbreding van de onderzoekshorizon, zegt Strik. “Stel dat je voor een provincie onderzoek doet naar de implementatie van Europese richtlijnen. Managementwetenschappers kunnen dan beschrijven hoe de implementatie verloopt, terwijl juristen kunnen onderzoeken welke implementatiemogelijkheden er zijn en welke ervaringen andere landen hebben. Die interdisciplinaire aanpak zal niet alleen in wetenschappelijk opzicht, maar ook voor opdrachtgevers een meerwaarde opleveren.”


CMR: interdisciplinair onderzoek

Het Centrum voor Migratierecht (CMR) is een apart instituut, met een eigen bestuur, binnen de Faculteit der Rechtsgeleerdheid. Het centrum verzorgt onderzoek en onderwijs over de betekenis van het Europese migratierecht. Veel van het onderzoek vindt plaats in opdracht van en wordt gefinancierd door derde partijen, zoals de Europese Commissie.

Het onderzoek van het CMR kenmerkt zich door interdisciplinaire samenwerking, internationale oriëntatie en de nadruk op de relatie tussen internationale ontwikkelingen en de nationale rechtspraktijk. De medewerkers van het centrum zijn afkomstig uit verschillende disciplines, zoals rechten, sociologie, antropologie, politicologie en filosofie.