Machiel van Zanten

freelance journalist, tekstschrijver, eindredacteur

Alumnus Frans Roest schrijft boek over beleggingsfraude

“Veel mensen hebben niet eens door dat ze zijn opgelicht”

Alumnus Frans Roest (61) heeft de afgelopen jaren naam gemaakt als beleggingsfraudedeskundige. Dit jaar verschijnt zijn tweede boek over dit onderwerp: een Engelstalig e-book over boilerroomfraude.

“Bij boilerroomfraude proberen malafide financiële beleggingsondernemingen via cold calling, e-mail en sociale media zogenaamde pennystock-aandelen te verkopen aan argeloze consumenten. Boilerroomfraude maakt veel slachtoffers en dat zijn niet alleen naïevelingen of hebzuchtige beleggers. Deze fraude is zo goed georganiseerd dat veel consumenten niet eens doorhebben dat ze zijn opgelicht. En door een gebrek aan opsporingscapaciteit hebben de fraudeurs weinig te vrezen.”

In zijn boek Share Fraud & Boiler Room Scams Exposed doet Roest verschillende aanbevelingen om deze vorm van fraude te bestrijden, zoals meer (internationale) samenwerking in de opsporing. “Wat betreft de Nederlandse situatie pleit ik voor meer publiek-private samenwerking met vertegenwoordigers van verenigingen van gedupeerde partijen. Als de overheid geen capaciteit heeft om zulke fraude te onderzoeken, moet het OM verifieerbare informatie, zoals bankrekeningnummers, zo snel mogelijk aan de private partijen verstrekken. Die kunnen dan civiele procedures starten tegen fraudeurs, faciliterende banken en tussenpersonen.”

Fraudehelpdesk

Roest houdt zich al bijna twintig jaar bezig met het fenomeen beleggingsfraude. In 1999 kwam hij - als medewerker van het Openbaar Ministerie - in aanraking met zijn eerste grote zaak. “De hoofdverdachten werden grotendeels vrijgesproken, maar de zaak triggerde mij om me meer in deze materie te verdiepen. Ik wist dat zulke fraude niet met alleen repressie was te stoppen. Als beleidsmedewerker onder fraudeofficier van justitie Fred Speijers heb ik in 2006, samen met enkele private partijen, gepleit voor meer preventie en de oprichting van een soort fraudehelpdesk. Die desk is er een paar jaar later inderdaad gekomen.”

In 2009 publiceerde Roest zijn eerste boek: Beleggen in gebakken lucht. Herkennen, bestrijden en voorkomen van fraude met beleggingsproducten. “Daarmee heb ik het fenomeen beleggingsfraude in Nederland op de kaart willen zetten. In het boek bespreek ik, samen met Rogier Stijnen, alle vormen van beleggingsfraude en leg ik uit hoe je een beleggingsfraude in wording kunt herkennen aan de hand van een aantal red flags. Het boek besteedt aandacht aan strafvorderlijke, bestuursrechtelijke, civielrechtelijke handhaving en aan preventie.”

Vikingen

Roest studeerde tussen 1977 en 1983 rechten in Nijmegen. “Eigenlijk wilde ik geschiedenis doen. Dat is echt een passie van me. Op de middelbare school schreef ik werkstukken over Napoleon en de Vikingen. Maar vanwege de werkloosheid onder afgestudeerde historici adviseerde mijn vader me om rechten te gaan studeren. Ik heb daar geen minuut spijt van gehad. In het eerste jaar kregen we vakken als rechtsgeschiedenis en Romeins recht. Ik voelde me als een vis in het water en verslond de rechtenboeken.”

Naast zijn studie werkte Roest voor de wetswinkel in Venlo, waar hij in aanraking kwam met tal van juridische problemen. “Ik voelde me aangetrokken door de sociale advocatuur en de mens achter de problematiek. Daarom koos ik in het vierde en vijfde jaar als hoofdvakken straf(proces)recht en criminologie, met als bijvakken penologie, penitentiair recht, forensische psychiatrie en kinderstrafrecht.”

Zijn afstudeerscriptie ging over de inzet van rechterlijke bevelen ter handhaving van de openbare orde (artikel 540 e.v. Sv). “Dat was me ingegeven door professor Corstens. Tijdens mijn studie waren er geregeld krakersrellen in Nijmegen; mijn scriptie was dus bijzonder actueel. Een paar jaar later was ik positief verrast dat professor Corstens mijn scriptie twee keer aanhaalde in zijn handboek Het Nederlands strafprocesrecht.”

Draai gevonden

Ook met een rechtenbul op zak lagen de banen midden jaren tachtig niet voor het oprapen. Roest verstuurde tientallen vruchteloze sollicitaties vóór Corstens belde dat het arrondissementsparket in Arnhem parketsecretarissen zocht. “Een maand later kon ik al aan de slag.”

Omdat Roest een Belgische vriendin had, vroeg en kreeg hij overplaatsing naar het arrondissementsparket Breda. “Daar heb ik echt mijn draai gevonden. Ik heb er jaren gewerkt als (senior) parketsecretaris met wisselende taakaccenten. Ik beoordeelde strafzaken, formuleerde afdoeningsvoorstellen en legde die vervolgens voor aan de officier van justitie. Ik heb een breed scala aan strafzaken voorbewerkt: van zedenzaken en zware geweldzaken tot complexe fraudezaken.”

Tijdens zijn periode in Breda gaf hij naar eigen zeggen regelmatig gevraagd en ongevraagd adviezen aan de parketleiding. “Vaak vond ik dat zaken anders of beter georganiseerd konden worden. Als taakaccenthouder vuurwapens schreef ik in 1988 voor het Tijdschrift voor de Politie bijvoorbeeld een artikel over legaal vuurwapenbezit in Nederland. Dat heeft onder andere geleid tot strenger toezicht op schietsportbeoefenaars en jagers.” Een ander artikel van zijn hand, ‘Van verdenking naar vervolging mede gebaseerd op CID-informatie’, werd leerstof op de rechercheschool. “Daar ben ik nog steeds trots op.”

Profijt

Sinds 2003 werkt Roest bij het Functioneel Parket, afwisselend als senior parketsecretaris en beleidsmedewerker. Op verzoek van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) is hij de afgelopen twee jaar daar gedetacheerd geweest. "Bij RVO.nl heb ik onder meer geholpen bij de professionalisering van de fraudesectie en het aanscherpen van procedures en protocollen. Omdat die doelen zijn bereikt, ga ik binnenkort weer terug naar het OM.

Van de kennis die Roest tijdens zijn rechtenstudie heeft opgedaan, heeft hij nog dagelijks profijt. “Bijvoorbeeld bij het beoordelen van processen-verbaal en fraudesignalen en het schrijven van kennisdocumenten over strafrechtelijke en strafvorderlijke onderwerpen.” Hij denkt met plezier terug aan zijn studietijd. “Ik heb genoten van de colleges strafrecht en strafvordering van professor Corstens en van de colleges criminologie en criminosofie van professor Dessaur. Ook heb ik de legendarische professor Van der Grinten nog als hoogleraar civiel recht meegemaakt.”

Sinds zijn afstuderen is Roest slechts enkele keren terug geweest in Nijmegen. “Ik werk in Nederland, maar woon in België. Daar speelt ook mijn privéleven zich af. Ik heb twee kinderen en twee kleinkinderen. De activiteiten en postacademische studies van de faculteit spreken me wel aan, maar passen helaas niet in mijn planning.” Toch bewaart hij goede herinneringen aan de tijd dat hij in Nijmegen op een studentenflat woonde. “Af en toe een film, zo nu en dan fuiven, maar ook veel discussiëren met huisgenoten. Achteraf bekeken zijn het zeer zorgeloze jaren geweest.”

Frans Roest: Share Fraud & Boiler Room Scams Exposed. Lees een gratis preview op https://www.boilerroomfraud.be.